9.การเร้าความสนใจ
การเร้าความสนใจ คือ การกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดความกระตือรือร้น ให้นักเรียนเกิดความอยากรู้อยากเห็น สนใจที่จะเรียน หรือติดตามการเรียนการสอนตลอดเวลาโดยการเปลี่ยนเทคนิควิธีสอน หรือเปลี่ยนกิจกรรมไปในลักษณะต่างๆ เพื่อเร้าความสนใจในแต่ละขั้นตอนของการสอน การเร้าความสนใจเป็นเทคนิควิธีการที่จะช่วยให้การสอนประสบผลสำเร็จได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การสอนผู้เรียนในระดับประถมศึกษาซึ่งเป็นวัยที่อยู่นิ่งไม่ได้ และมีความสนใจสั้น ผู้สอนจำเป็นต้องใช้เทคนิคการเร้าความสนใจโดยวิธีต่างๆ เช่น ใช้เพลง ใช้เกม ใช้นิทาน ใช้คำถาม ฯลฯ เพื่อดึงความสนใจขอผู้เรียนกลับมา และเพื่อจูงใจให้ผู้เรียนเกิดความสนุก เกิดความพอใจในการเรียนได้ตลอดเวลาเรียน
จุดมุ่งหมายในการเร้าความสนใจ
1. สร้างพฤติกรรมที่ดีในอันที่จะทำให้ผู้เรียนสนใจ และไม่เบื่อหน่ายต่อการเรียน
2. เลือกหาวิธีการเร้าความสนใจที่เหมาะสมกับบทเรียนและกระตุ้นให้ผู้เรียนอยากเรียนมากขึ้น
3. เพื่อสร้างความมั่นใจในการสอนของผู้สอน
การเร้าความสนใจกระทำได้หลายวิธี เช่น
1. การใช้ท่าทางประกอบ ท่าทางของผู้สอนในขณะทำการสอน เป็นสิ่งหนึ่งที่จะช่วยเร้าความสนใจในการเรียนและการติดตามบทเรียนได้เป็นอย่างดี การใช้ท่าทางในการสอนได้แก่ การแสดงออกทางสีหน้า หรืออวัยวะส่วนอื่นของร่างกาย เช่น แขน มือ เป็นต้น เพื่อใช้แทนการสื่อสารด้วยวาจา และการเคลื่อนไหวของในขณะสอน ขณะสอนผู้สอนควรมีการเคลื่อนไหวบ้าง ไม่ควรยืนอยู่จุดใดจุดหนึ่งโดยไม่มีการเคลื่อนที่ เพราะการที่ผู้เรียนต้องเพ่งไปที่จุด ๆ เดียวตลอดย่อมจะทำให้เกิดความเบื่อหน่าย แต่การเคลื่อนที่ก็ควรจะต้องมีจุดมุ่งหมาย ไม่ใช่เดินไปเดินมาโดยไม่มีจุดหมาย
2. การใช้ถ้อยคำและน้ำเสียงที่มีการปรับเปลี่ยนระดับเสียงตามความเหมาะสม ผู้สอนควรฝึกพูดให้ชัดเจน มีจังหวะน่าฟัง ไม่เร็วหรือช้าจนเกินไป รู้จักเน้นหนักเบา การพูดโดยใช้เสียงราบเรียบโดยตลอดในขณะสอนย่อมทำให้ผู้เรียนเบื่อหน่ายได้ง่าย
3. การเปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการเรียน การที่ผู้สอนพูดอยู่คนเดียวตลอด ย่อมทำให้ผู้เรียนเกิดความเบื่อหน่าย การเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้แสดงความคิดเห็นหรือมีส่วนร่วมในการเรียนจะทำให้เกิดการเรียนรู้ได้ดีขึ้น
4. การใช้สื่อการสอนประกอบ การเรียนรู้ที่ดีนั้นควรจะให้ผู้เรียนได้ใช้ประสาทสัมผัส หลาย ๆ อย่าง เช่น ฟัง พูด เขียน อ่าน การนำสื่อการเรียนเข้ามาใช้ก็เพื่อที่จะทำให้ผู้เรียนสนใจเรียนและเข้าใจบทเรียนดีขึ้น สื่อการเรียน หมายถึงทุกสิ่งทุกอย่างที่ผู้สอนนำเข้ามาช่วยในการเรียนเพื่อให้เกิดการเรียนรู้ได้ดีขึ้นเช่น แผนภูมิ แผนภาพ ฯลฯ
5. การแสดงบทบาทหรือสถานการณ์จำลอง
6. การใช้เกม เกมในที่นี้เกมที่นำมาใช้ควรเป็นเกมที่ช่วยในการเรียนรู้ มิใช่เกมที่เล่นเพื่อความสนุกสนานเพลิดเพลินเท่านั้น
7. การสาธิต การสาธิตคือการนำเอาวัสดุอุปกรณ์ประกอบการเรียนการสอน ตลอดจนการแสดงของครูหรือนักเรียนมาประกอบการสอนหรือการอธิบาย เพื่อให้ผู้เรียนสังเกตเห็นได้จริง ซึ่งการสาธิตก็เป็นวิธีการหนึ่งที่จะช่วยเร้าความสนใจของผู้เรียนได้เป็นอย่างดี
การเร้าความสนใจมีประโยชน์ดังนี้
1. ทำให้ผู้เรียนเกิดความพร้อมที่จะเรียนบทเรียนนั้น
2. ทำให้ผู้เรียนมีความสนใจในบทเรียนอย่างสม่ำเสมอ ตลอดเวลาชั่วโมงเรียนนั้น
3. ทำให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจในบทเรียนอย่างแจ่มแจ้ง และมีเจตคติที่ดีต่อการเรียน
4. ช่วยสร้างบรรยากาศในชั้นเรียนให้เป็นบรรยากาศของการเรียนรู้ที่คึกคักกระตือรือร้น
ทักษะการเร้าความสนใจจะก่อให้เกิดประโยชน์แก่ผู้เรียนอย่างแท้จริง ถ้าผู้สอนมีความสามารถในการเร้าความสนใจผู้เรียนได้ถูกต้องเหมาะสมกับโอกาสและวัยของผู้เรียน
ในการเร้าความสนใจจึงควรคำนึงถึงข้อต่อไปนี้
1. บุคลิกลีลาท่าทางการสอนของครู ครูที่มีความแคล่วคล่อง กระฉับกระเฉง ร่าเริง และมีอารมณ์ขัน จะช่วยเร้าความสนใจของผู้เรียนได้ดี
2. ความตั้งใจในการสอนของครู ครูที่มีความมุ่งมั่น มีความตั้งใจในการสอน มีกำลังใจและมีความปรารถนาดีต่อผู้เรียน จะมีความพยายามในการเร้าความสนใจผู้เรียนได้ดี
3. การเตรียมพร้อมของครู ถ้าครูได้เตรียมเพลง เตรียมเกม เตรียมคำถาม เตรียมคำถาม เตรียมเรื่องสั้น หรือนิทาน ฯลฯ เพื่อนำมาใช้ในยามที่นักเรียนรู้สึกตึงเครียด หรือง่วงเหงาหาวนอนการเร้าความสนใจจะกระทำได้ทันที
วิดีโอตัวอย่างการสอนโดยเทคนิคการเร้าความสนใจ โดยการนำเกมมาช่วย
จุดมุ่งหมายในการเร้าความสนใจ
1. สร้างพฤติกรรมที่ดีในอันที่จะทำให้ผู้เรียนสนใจ และไม่เบื่อหน่ายต่อการเรียน
2. เลือกหาวิธีการเร้าความสนใจที่เหมาะสมกับบทเรียนและกระตุ้นให้ผู้เรียนอยากเรียนมากขึ้น
3. เพื่อสร้างความมั่นใจในการสอนของผู้สอน
การเร้าความสนใจกระทำได้หลายวิธี เช่น
1. การใช้ท่าทางประกอบ ท่าทางของผู้สอนในขณะทำการสอน เป็นสิ่งหนึ่งที่จะช่วยเร้าความสนใจในการเรียนและการติดตามบทเรียนได้เป็นอย่างดี การใช้ท่าทางในการสอนได้แก่ การแสดงออกทางสีหน้า หรืออวัยวะส่วนอื่นของร่างกาย เช่น แขน มือ เป็นต้น เพื่อใช้แทนการสื่อสารด้วยวาจา และการเคลื่อนไหวของในขณะสอน ขณะสอนผู้สอนควรมีการเคลื่อนไหวบ้าง ไม่ควรยืนอยู่จุดใดจุดหนึ่งโดยไม่มีการเคลื่อนที่ เพราะการที่ผู้เรียนต้องเพ่งไปที่จุด ๆ เดียวตลอดย่อมจะทำให้เกิดความเบื่อหน่าย แต่การเคลื่อนที่ก็ควรจะต้องมีจุดมุ่งหมาย ไม่ใช่เดินไปเดินมาโดยไม่มีจุดหมาย
2. การใช้ถ้อยคำและน้ำเสียงที่มีการปรับเปลี่ยนระดับเสียงตามความเหมาะสม ผู้สอนควรฝึกพูดให้ชัดเจน มีจังหวะน่าฟัง ไม่เร็วหรือช้าจนเกินไป รู้จักเน้นหนักเบา การพูดโดยใช้เสียงราบเรียบโดยตลอดในขณะสอนย่อมทำให้ผู้เรียนเบื่อหน่ายได้ง่าย
3. การเปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการเรียน การที่ผู้สอนพูดอยู่คนเดียวตลอด ย่อมทำให้ผู้เรียนเกิดความเบื่อหน่าย การเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้แสดงความคิดเห็นหรือมีส่วนร่วมในการเรียนจะทำให้เกิดการเรียนรู้ได้ดีขึ้น
4. การใช้สื่อการสอนประกอบ การเรียนรู้ที่ดีนั้นควรจะให้ผู้เรียนได้ใช้ประสาทสัมผัส หลาย ๆ อย่าง เช่น ฟัง พูด เขียน อ่าน การนำสื่อการเรียนเข้ามาใช้ก็เพื่อที่จะทำให้ผู้เรียนสนใจเรียนและเข้าใจบทเรียนดีขึ้น สื่อการเรียน หมายถึงทุกสิ่งทุกอย่างที่ผู้สอนนำเข้ามาช่วยในการเรียนเพื่อให้เกิดการเรียนรู้ได้ดีขึ้นเช่น แผนภูมิ แผนภาพ ฯลฯ
5. การแสดงบทบาทหรือสถานการณ์จำลอง
6. การใช้เกม เกมในที่นี้เกมที่นำมาใช้ควรเป็นเกมที่ช่วยในการเรียนรู้ มิใช่เกมที่เล่นเพื่อความสนุกสนานเพลิดเพลินเท่านั้น
7. การสาธิต การสาธิตคือการนำเอาวัสดุอุปกรณ์ประกอบการเรียนการสอน ตลอดจนการแสดงของครูหรือนักเรียนมาประกอบการสอนหรือการอธิบาย เพื่อให้ผู้เรียนสังเกตเห็นได้จริง ซึ่งการสาธิตก็เป็นวิธีการหนึ่งที่จะช่วยเร้าความสนใจของผู้เรียนได้เป็นอย่างดี
การเร้าความสนใจมีประโยชน์ดังนี้
1. ทำให้ผู้เรียนเกิดความพร้อมที่จะเรียนบทเรียนนั้น
2. ทำให้ผู้เรียนมีความสนใจในบทเรียนอย่างสม่ำเสมอ ตลอดเวลาชั่วโมงเรียนนั้น
3. ทำให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจในบทเรียนอย่างแจ่มแจ้ง และมีเจตคติที่ดีต่อการเรียน
4. ช่วยสร้างบรรยากาศในชั้นเรียนให้เป็นบรรยากาศของการเรียนรู้ที่คึกคักกระตือรือร้น
ทักษะการเร้าความสนใจจะก่อให้เกิดประโยชน์แก่ผู้เรียนอย่างแท้จริง ถ้าผู้สอนมีความสามารถในการเร้าความสนใจผู้เรียนได้ถูกต้องเหมาะสมกับโอกาสและวัยของผู้เรียน
ในการเร้าความสนใจจึงควรคำนึงถึงข้อต่อไปนี้
1. บุคลิกลีลาท่าทางการสอนของครู ครูที่มีความแคล่วคล่อง กระฉับกระเฉง ร่าเริง และมีอารมณ์ขัน จะช่วยเร้าความสนใจของผู้เรียนได้ดี
2. ความตั้งใจในการสอนของครู ครูที่มีความมุ่งมั่น มีความตั้งใจในการสอน มีกำลังใจและมีความปรารถนาดีต่อผู้เรียน จะมีความพยายามในการเร้าความสนใจผู้เรียนได้ดี
3. การเตรียมพร้อมของครู ถ้าครูได้เตรียมเพลง เตรียมเกม เตรียมคำถาม เตรียมคำถาม เตรียมเรื่องสั้น หรือนิทาน ฯลฯ เพื่อนำมาใช้ในยามที่นักเรียนรู้สึกตึงเครียด หรือง่วงเหงาหาวนอนการเร้าความสนใจจะกระทำได้ทันที
วิดีโอตัวอย่างการสอนโดยเทคนิคการเร้าความสนใจ โดยการนำเกมมาช่วย
